ХЭКУМ ЩЭКIУЭКI ДЫЗХУЭМЭ ЕКIУЭКIЫКIЭ

ХЭКУМ ЩЭКIУЭКI ДЫЗХУЭМЭ ЕКIУЭКIЫКIЭ
Зы къэралыгъуэм щекIуэкI цIыхугъэм емыкIу, зэмхъуэкIын пФIэщI екIуэкIыкIэ куэд щыIэкIи хъунщ. Ауэ Iуэхур ФIыкIэ зэрзэкIуэкIын хуей гупщысэм куэдыр зырехъуэкIыФ.
Хэкум щыслъэгъуэ жагъуэ екIуэкIыкIэхэм зыр Iулъхьэ(ахъщэ къуэдзэ) жыхуаIэ Iуэхуращ. ПэмыщI зыри полициям цIыхур зэхэзехуэ зэращIын къару зэраIэращ. Сэплъыу сегупщысмэ Тыркум илъэс 25 хуэдиз ипэкIэр сигу къегъэкIыр. Зы сымэджэщым ущыкIуам де зыкIэлъыбгъэплъыФын щхьэ е пцIыху зыгуэр щылэжьэн хуейт абы е Iулъхьэ ептын хуейт. Полицияри зэрхуем хуэдэу цIыху иубыду, иубэрэжьыу, зыхуейри ягъэкIуэду щытт. Нобэ хуэдэ зы махуэ къэсыФынуи куэдым яФIэщ хъуртэкъым. Ауэ ди нобэм сызэплъэкIмэ куэд ФIыкIэ зэкIуэкIащ, мыр лъытэгъуэщ.
Нобэм дыгъу щыIэкъэ мыбы, щыIэщ. Iуэху мыхъумыщIэ щыIэкъэ, щыIэщ ауэ нобэ и лэжьыгъэ зияужь ит зы цIыхум занщIэу къынэс мыхъумыщIэр куэддыдэжкъым. ЦIыхухэр нахъыбэу зияужь итыр я гъащIэр нахъыФIкIэ зегъэужьынращ.
Аращи Iулъхьэ жыхуаIэ мыхъумыщIагъэри, полициям я зэхэзейхуэри хэкум щыгъэувыIэн хуейщ. Хэкум утхьэмыщкIэмэ, къыпкъуэт щымыIэмэ уи Iуэхур гугъущ. Ауэ цIыхум хэлъыу щыт цIыхугъэ гупщысэм къилъытэ мыхъумыщIагъэхэр лIы хуэдэу къыжыIэу зэр пхэнджыр нахуэу къэтпсэлъыу щыщIэдзам де ФIыкъкIэ мыхъумыщIэр зэхъуэкIын гъуэгум дытохьэ. ГЪуэгур жыжэу щытми гъуэгум утейхьэмэ ар хыощIыр. ТIанэ Урысейм и къэралыгъуэ хабзэри ФIыуэ зэгъащIэн хуейщ. КЪэралыгъуэ хабзэр цIыхум ФIыуэ щащIам деж мыхъумыщIэ зыщIэр ипэ йокIуэт, тIанэ гъэпщкIуаурэ мыхъумыщIэр зэрахьэ, иужь дыдэми бэуапIэ ямгъуэтижу мэкIуэдижхэр.
Нобэ хэкум щыIэ мы Iуэхугъуэхэр дэри дипщэ дэлъащ. Ауэ зэржысIам хуэдэурэ дыгъэкIуэдижащ. Адыгагъэм хэт гупщысэм зыри мыращи “У Адыгэмэ дунейр къыппэувами уэ мыхъумыщIэм упэувынущ.”
Маргъущ везир саврум
22.08.2014
22:29

ЛЪЭПКЪЫР ГЪЭКIУЭТЭН ХУЕЙЩ

ЛЪЭПКЪЫР ГЪЭКIУЭТЭН ХУЕЙЩ
ЗытхьэмахуэкIэ хэкум сыщыIащ. Лъэпкъым и нобэр зыми дигу ирихькъым. ДыкIуэтэн хуейрэ пэт дымыкIуатэу дыздэщытым дикIуэтыкIыу щытщ. Дийаспорам щыIэ Адыгэхэм гупщысэ куэд хуаIэщ хэкум ауэ зыри щIыгу теувэкъым. Дийаспорари хэкури щызэрыгъуэт гупщысэр лъэпкъыр гъэкIуэтэн зэрхуей гупщысэращ. ЩызгурымыIуэ гупщысэри дауэ зэрыщIынращ.
ягъащIэм хэку мыкIуауэ, хэкум и екIуэкIикIэр зымыщIэ цIыхухэм я гупщысэхэм хэкур ягъэкIуэтэнукъым. ИкIи хэкурысу дунейм и екIуэкIыкIэм дэмыкIу хабзэкIэ ежьахэми лъэпкъыр ягъэкIуэтэФынукъым. Хэхэхсхэм я гупщысэр нахъыбэу щыуэ зыщхьэщехыр. Зым динкIэ урысым пыщIэувэу къыригъэлыФынкIэ мэгугъэр, зым дин хэмыту урысым зыпыщIэтIэу текIуэжыу Iуэхур зыФIагъэкIын я гугъэщ, ещIанэми ныджыре дуней екIуэкIыкIэм екIу гупщысэкIэ лъэпкъыр зы гъуэгу тегъаувэным хущIокъур. Сэ ещэнэре гупым сыхэтщ. Сэр хуэдэхэр мащIэщ ауэ хэкум щыслъэгъуар аращи ди гупщысэр щIым тоувэр. Хэт сепсэлами ягум зэрхэхьэр къэслъэгъуащ.
Мор мыпхуэдэу иррехъу жыпIэм къикI щыIэкъым. ЩIэхъун зэр хуейр цIыхум игум къебгъащIэмэ абы гукIэ зыкъыпщIэгъакъуэр. Мы гъуэгум диз цIыху закъуэ гъуэгум зэртехьам щхьэ ар ипсэкIэ едмыгъэпшынынщIыкIэр ди IуэхуФэщ. Зымахуэ тIэкIу сызФIэна зы бзылъхугъэм мыпхуэдэу жиIат “Хэку щы1экъым ц1ыхуншэу” . Дунейм ипхъыхьа ди цIыхуу хъуар къыщедмышэлIэжыФынукIэ хэкури хабзэри иридэдгъэкIуэФын сыт хуэдиз цIыху хэкум етшэлIэжыФмэ аращ дипщэдейр къэзыгъэщIэнур.
Хэхэсым хэкукIэ унаФэ зыщI куэдым я нахъыбэм хэхэсым щырахьэкI я псоукIэр зэтыракъутэу хэкуми нэкъуэжынукъым. Абы щхьэ я гупщысэхэми пщIэ иIэкъым. Ауэ мыхэм язныкъуэм хэкур зэхэзехуэ зыщI гупщысэхэр яIэщ. Я макъыр уэру къызэррикIым щхьэ жэгъуэгъу ялъагъу урысейм хэкурысым къытырпагъэкъузэ. Хэкурысхэри хэкIыпIэншэщ. ИкIи хэхэсхэр къэгъэзэжу хэкур лъэщ ящIын хуейщ икIи хэхэсым я гупщысэм и зэхэзехуэм хэкIыФхэкъым.
Лъэпкъыр дыгъэкIуэтэнущ. Лъэпкъыр зауэрэ банэрэкIэ едмыгъэухыу дыпщIантэурэ хэкур лъагэм дыIэтынущ.
Маргъущ везир саврум
19.08.14
23:01

Masal Değil Zamanın Gerçeklerine Bakalım

Masal Değil Zamanın Gerçeklerine Bakalım

Üç gün önce anvatandaydım. Düşlerimizin ve masalsı yaşantımızın mekanındaydım. Orada bir hafta kaldım. Çoğu kimsenin yaptığı gibi orada yiyip içebilirdim, turistik yerlerde keyif çatabilirdim, güzel videolar çekip kendimi tatmin edebilirdim, ya da bir güzel gönül eğlendirebilirdim ama yapmadım. Büyük ve kimsenin çözüm için kıyısından geçmediği sorunlarımız var. Diasporadan ahkam kesmek ve akıl vermek çok kolay. Ayakları yere basan ve dünya gerçeklerine uyan çözümler ihtiyacındayız. Pek çok notlar aldım. Bütün kesimlerden insanlarla konuştum. Sevindirici olan şudur ki dünya gerçeklerine uyan çözüm önerilerine halkımız açık. Adıge xabzenin dünya gerçeklerine uygun hale getirilip yaşanmasını vatandakiler de istiyor. Politik olarak şu anda dünyadaki gelişmeleri halkımız lehine çevirecek ve Rusya Federasyonunun da işine gelecek karşılıklı dengeye dayalı bir çözümü vatandakiler de arzuluyor. Vatandaki gözlemlerime dayanarak hem Adıgece hem de Türkçe olarak çözüm önerilerini dile getireceğim. Kısır çatışmalardan beslenen ve şu ana kadar hiçbir çözüm üretemeyen herkesi karşıma alıyorum ve yazılarıma başlıyorum.
Pek çoğunuz vatana gitmekle herşeyin çözüldüğünü zannediyor. Orada harika bir doğa olduğunu, oranın cennet olduğunu, oraya gitmekle dilini ve kültürünü koruyabileceğini, orada geleneksel elbiseli xabzeye bağlı atalarımızın yaşadığını zannediyor ve bunları bulamayacaksınız.
Vatan demek halkın toplu düşüncesini yeşerdiği ve beraber yaşama arzusunun hayata geçtiği yer demektir. Bunun için de vatan için alınteri akıtmak ve çalışmak gerekmektedir. Önce yeniden kendimizin farkına varacağız ve vatanımızı yeniden hakkedeceğiz ve arzuladığımız yaşantıya da işte o zaman ulaşacağız.
маргъущ Vezir Savrum
19.08.2014 13:43

IУЩ

IУЩ

Адыгэр, адыгэбзэм хэлъу щыт ауэ езым куэду къыхэмнэжа гупщысэм къытемхьэжу и дуне тэтыкIэр абыкIэ иригъэкIуэкIыну щIимдзэжмэ иухыгъуэ махуэр жыжзкъым.

Адыгэм нобэ уахэплъэмэ зэдищту, зэдекIуу зы дуне еплъыкIэ яIэкъым, Зыр зыщIыпIэкIэ адрейр зыщIыпIэкIэ йокъур. Хэти езбы иплъэкIэр захуэ зыФIощIижыр. Адыгэхэм езым яхэлъу щыт дуне еплъыкIэр ягъатIылъауэ щыпсоуэ зыдэщыIэхэм яплъэкIэмкIэ дунем йоплъыр. Мыбы къыбгъэдэкIыуи зы зэдэхъуФхэкъым.

Адыгэр, тIысу зэщIэдэIукIижын хуейщ. Сыту пIэрэ сэ щхьэхуэу сыхэлъыр жоуэ. Лъо пIэрэ сэ си гугъэр жоуэ. ТIани лIо пIэрэ сэ сыхэлъыр хэзгъэхъуэнур, си гугъэм сынэзгъэIэсыну къарур сыт жоуэ.

УзыIисыр къомыщIэмэ уздэкIуэн хуейр пщIэкъым. УздэкIуэнум зы гупщысэкIэ уздемжьамэ зыщIыпIи унэскъым. Гъуэгум узэрышхыу укъытонэр. Нобэ куэд дызэрыщIыкIауэ гъуэгум дыкъытенащ. Адыгэри кIуатэкъым, дипсоукIэри дэ къытхуэФащэкъым.

Адыгэм къыхуэнэжа, ар пщэдейм зыхьыну щыт къару закъуэр ибзэм хэлъ гупщысэФэращ. Дэ дибзэр адре бзэхэм хуэдэу мэканикыу зэкIуэкIакъым. Лъэпкъ зэрыхъун щIыкIэри, цIыху зэрыхъун щIыкIэри, дунэйм адыгэу дауэ тетын щIыкIэри дибзэм къыхыощыр.

Адыгэм ябзэм гу лъатэжын хуейщ. Зибзэ зыIэщIэхуахэми адыгэкIэ гупщысэФ цIыхухэм бзэм къэжыриIэр зыIэщIэхуахэм япащхьэ къыралъхьэн хуэйщ. Мы Iуэхухэм теухуауэ адыгэбзэи, пэмыщI бзэхэмкIэи ди цIыхухэм я лъытэныгъэр дытхэурэ хэдгъэхъуэн, ди цIыхухэр къэдгъэушын хуейщ. АдыгэкIэ «цIыху” щыжытIам деж “цIыху” жыхуаIэр “лъытэныгъэкIэ, лъытэныгъэ щхьэкIэ” зэрыпсэур къыбгуроIуэр. “гъащIэ” щыжыпIэм лъытэныгъэр дунэйм къызэртебгъэхъуэныгъэр къыбгуроIуэ.

ДыгъэкIуэдари, дысхуэныкъуэри дибзэм къыхыощ. Дибзэм игупщысэФэр зытедгъауэмэ Фэ къыттеуэжынущ. Дэ дибзэр Iущщ. Бзэм къыджиIэр дыгъэзащIэмэ дэри Iущ дыхъуынущ. Iущ дыхъуми лъэщ дыхъуижынущ.

03.07.2014 мэхуэку 01:10

маргъущ везир