Asimilasyon
Fark ve farklılığınızın özünü yitirmişseniz asimilasyon kaçınılmazdır. Adıgeler kültürel asimilasyona uğrarken Türkiye insanları da globalleşme adı altında asimile olmaktadırlar. Türklerin belki dili ve kültürü devlet güvencesi ile sürmektedir ancak Türkler de asimilasyonun pençesindedir. Türklerin karşı karşıya oldukları en büyük asimilasyon kullandıkları dilin seslerinin aynen devam etmesine rağmen global aklın dilin anlamını değiştirmesi dejenere etmesidir. Türkçedeki en kutsal olgular malesef anlam kayması yaşamakta, Türkler asimilasyonun en acısını yaşamaktadırlar. Türk dili global aklın emperyalizmi tarafından hergün saldır altındadır. İnsanlar kelimelere yüklenen suni anlamlandırmalara zamanla alışmakta, kelimelerin bozulmuş anlamına göre bozulmuş bir toplum düzenine doğru yol almaktadır.
Elbette ki Adıgelerin asimilasyonu daha hızlı ve engellenmesi daha zordur. Adıge dilinin artık günlük yaşamda kullanılmıyor olması asimilasyonunu daha da hızlandırmaktadır. Global akıl için önemli olan farklılıklarını sürdürmek değil farklılıkları kaldırarak daha kolay bir şekilde insanlığı sömürmektir. Global emperyalizm sürekli aklı yüceltmektedir. İnsanlar akıl yoluyla müreffeh olacaklarına inandırılmışlardır. Akıl fayda esaslı çalışan bir varlıktır. Bu fayda ise toplumsal ve paylaşılan bir fayda değildir. Bencil bir faydacılık vardır. Bencil faydacılıktan dolayı da kişisel çatışmalar kaçınılmazdır ve toplum çatışma arenasıdır. Toplumda önemli olan faydaları ele geçirmektir. Toplumda faydacılık esasına göre bir sistem gelişir. Bu sistemde faydaların nasıl işleyeceği belirlenmiştir. Toplumun bireyleri üzerine bahis oynanan atlar gibidirler. Koşmak, sadece koşmak esastır. Yarıştaki paraları hep birileri toplar. Koşamayan atların işleri bitmiştir ve değer ifade etmezler. İnsanlık kavramının yerini başarmak ve elde etmek almıştır. Toplum sadece paraya hizmet eden bir topluluktur. İdeolojiler, dinler de insanlık kavramını etkisizleştirmek için kullanılmaktadır.
Adıge toplumunun en büyük intiharı varlığını sürdürebilmek için aklın kurallarıyla yaşamak gereğine artık inanıyor olmasıdır. Adıge toplumu artık aklın kurallarıyla oynayan bireylerden oluşmaktadır. Aklın değeri ise başarmak, elde toplamak ve paylaşmamaktır. Aklın yörüngesinde işlemek artık Adıge olmamaktır. Adıgeliğin özünde yatan en önemli kavram “insan” olabilmektir. İnsan kavramı ise “farkındalıkla varolma” demektir.
Yitirdiğimiz insan olma kavramı yokoluşla sonuçlanacaktır. Adıgeliğe göre eğer bir kavram insan olmaya-farkındalığa hizmet ediyorsa o kavram değerlidir. Hiçbir kavram farkındalığın üstünde değildir. O yüzden Adıgeler hiçbir zaman dinlerin, ideolojilerin çizdikleri insan tipine uymamışlardır. Hristiyanken Vatikanın, müslümanken herhangi bir akımın insan tipini oluşturmamışlardır. Ancak son zamanlarda radikal cemaatlerde, radikal ideolojilerde Adıgeler de yer almaktadır. Adıgelik ve herhangi bir görüşün kapsamında olmak bir arada olamaz. Çünkü Adıgelikte tepe noktasında farkındalık vardır. Farkındalıktan vazgeçmek ve kendisini herhangi bir inanca uyarlamak Adıge olmaktan çıkmaktır
Dil insan olmanın seslendirilişidir. Adıgeler olarak biz bu konuda daha şanslıyız. Son yüzyıla kadar kendi coğrafyamızda hep özgünlüğümüzle varolduk. Geleneklerimiz incelendiğinde dilin onları insan olma anlamıyla seslendirdiğini görürüz
Adıge demek yüreğin ilk düşünce merkezi olması ve hayatı ona göre şekillendirmek demektir. Diğer dillerde düşünmek merkezinin merkezi beyin-akıl olarak algılanırken Adıgelerin dilinde düşünmek yürekseldir. Adıgecede düşünmek (gupşşısen) yürekle değerlendirip ondan sonra “ben”in parçası yapmaktır.Akılla düşünmek bilinenlerle karşılaştırma yaparak tasarlamaktır. Yürekle düşünürken yapılan işlemde insan olma doğasına uygunluğunun değerlendirilmesi de varken akılla düşünürken bu yoktur. Yürekle düşünmek duygusallık ve romantik olmak değildir. Tanrısal varoluş doğasına göre düşünmektir bu. Tanrısal varoluş doğasına göre insanın bir şeyler kazanması ve bir şeyler elde etmesi değerli değildir. Emekle ortaya konulanların farkındalıkla paylaşılması hazzı değerlidir.
Adıgelikte akıl”şşhe” dünyadaki bilgilerin pratik merkezidir. Akıldaki bilgiler yüreğe uygun olarak somutlaştırılıp oraya gönderilir. Akılda sürekli yüreğin “insan olmaya uygun olup olmama” denetimi vardır. Akıl üstürde sadece yürek vardır. Herhangi bir olgu akla hakim değildir. Akıl sadece yüreğin yani asıl insan varlığının eylemlerini somutlaştırma yeridir.
Yürek dilini seslendiren Adıgecenin artık kullanılmıyor olması Adıgelerin aklın oyuncağı olmasını kolaylaştırmaktadır. Adıgeler de artık global oyuncakların arasındadır. Ancak en büyük şans ve güç yine dilimizde yatmaktadır. Adıge diline hakim insanlarımızın Adıge insanının doğasına uygun işleyişini sürekli işlemesi ve bulunulan durumu ortaya bıkmadan, usanmadan koymaları Adıge insanını uyandıracaktır. Adıgeler asıl kavramları olan “farkındalık-yürek” ile düşünmeyi tekrar başarabilirlerse ancak o zaman asimilasyonumuz engellenir. Özdeki kavramımızın yeniden hayat bulması Adıgeliğin yeniden hayat bulmasıdır. Dil ve gelenekler özün dışarıya yansıyış biçimleridir. Öncelikle özümüzün temel felsefesi ve yapısı ayakta tutulmalıdır. Öz korundukça dil ve öze uygun yeni gelenekler canlanacaktır.
02.01.2010
Marğuşş Vezir Savrum
Adıge Kültürünün Nimetleri Bitti Artık!!!!!!!!
Bize yüreklerinizi getirerek gelin. Biz bizde varolanı paylaşmaktan daha çok sizde varolanla yeni şeyler yaratmayı amaçlıyoruz. Halkımız yokoluyor, asimile oluyoruz. Yaptıklarımız kesinlikle yetersiz asimile olmayı önleme anlamında. Öncelikle bulunduğumuz noktadan itibaren asimile olmamaya karar vermeliyiz…
İsrail halkına bakın. 3000 sene sonra yeniden dirilmişler. Dillerini, kültürlerini yeniden yaratmışlar… Kürtlere bakın; yakın zamanlara kadar yazılı kültürleri çok ilerlememiş olan bu halk bugün bakın nerelere gelmiş yazılı kültür anlamında.
Şimdi bize bakalım: Siz hiç 1910’lu yıllarda insanlarımızın Adıgeler hakkında yazdıklarını okudunuz mu? O yıllarda insanlarımızın ne kadar entellektüel olduklarını biliyor musunuz? Osmanlı Devletindeki en aydın kesimin Adıgelerden oluştuğunu biliyor musunuz? İnsanlarımızın onca dağınıklığa rağmen Kafkasyayla ilgili çalışmalar yaptıklarını biliyor musunuz?
Ben şu an bulunduğumuz durumdan utanıyorum ve kendimizi kınıyorum. Türkiye Cumhuriyeti istediği için asimile olduğumuza inanmıyorum. Eğer isteseydik emin olun daha farklı yerde olurduk. Kusura bakmayalım ama tembeliz. O savaş ve yokluk sırasında en aydın ve ileri şekilde olmayı başaran halkım bu olamaz. Kendisine Adıge diyen bir insan o adı taşımasını da bilir. Eğer Adıge adını taşımayı bizden öncekiler tam anlamıyla becermiş olsalardı şu an daha farklı bir yerde olabilirdik. Ancak geçmişi suçlamakla iş çözülmüyor. Şu anda Adıge adını taşıyan herkes Adıge adını haketsin. Halkı yokolurken yokolan bir halka mensup olduğu için övünebilmek zaten en büyük “yemık’u”dur. Övünmeyi övünülecek işler yapanlar hakeder ve bu insanlar da övünmez zaten.
Adıge kültürünün nimetleri bitti artık. O çok sevdiğiniz “wuerşer”ler, “cegu”ler,artık anlamsız etkinlikler olmak üzere. Emek harcamadan, ortaya koymadan birşeyleri tüketmeye hakkınız yok artık.
Adıge adını taşıyan değil Adıgelik için birşeyler yapan Adıgedir. Gelin Adıge olalım.
marğuşş vezir savrum
08.04.2008 salı 19:14
YAŞLI ADIGE(!)NİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
Zengin olduğu her hareketinden belliydi. En iyi bildiği şeyle varolmuştu. Çok kazanmak, çok yemek, çok şey almak… Ve yüzünde haketmediği bir Adıge yaşlısı görüntüsü de vardı söküp alınmayı hakeden…Asla ve asla mensubu olduğu halkı için hiçbirşey yapmamıştı… Ölümün kıyısındaydı ama insan olmaya çok yolu vardı lanet olasıcanın…
17.04.2008
LHAĞUNIĞE
Sıt lhağunığer? Khiç’ır sıt?…..Fıt’ısu fédaueme khıvjienşş Adıgebzem.Adıgebzeç’e zı tzıxum f’ıwe wuzolhağur şşıjév’am dé adrébzexem kham’uate kuedi dıjıv’a mexhur. Adıgebzeç’e lhağunığew tzıxum, Them, pemış’uwi şşı’ağexem xuep’uete lhağunığem pılhır, yi khéjjap’er zışş. Psori tzıxunımre tzıxunır ş’enığew khağelheğuenımreşş zepxar. Zı guerem şşhe f’ıwe solhağur şşıjıp’am dé zıxujıp’ar zerıp’tzıxur, mı bıtzıxuu şşıtırzerıf’ır, abı f’ıç’e zerızıxuebğazar, abı f’ı khızerpıç’ınır zerıplhıterkhep’ueta mexhur.Araşşi dibzer tzıxuğeç’e lheşşu şşıtşş. Tzıxuğeri ş’enığeşş.
29.12.2007
marğuşş vezir
Adıgem ya psıner fş’ere?
Adıge lhep’khır adréxem yaxez’etıç’ır yigupşşıseraşş. Adıge tzıxur zergupşşıser yiguraşş. Adıgebzeri gum khış’ej zı psıneşş. Adıgebzer şşıl’am dé a psınerğuijınuşş. A psıner şşığuam déyi Adıger ş’ınalhemtéç’ijınuşş…Mis mıraşş de di guzeveğuer. Pselhennaxh oxu zimıexem Adıgağem zri khıxalhefınkhım…Adıgem dipsıner meğu… Lho ar ğume mo di ş’eblerkhızerıdğeç’ijınur… Psı yanemısme axer téğuç’ınuşş ş’ınalhem…
29.12.2007
marğuşş vezir
ZI ADIGER
TIRKUM YİS ADIGEXER ZERIWBIDKHIM
Se sşşıtzık’um Tırku kharalığuer zexezerıhawe tzıxuxer zerıwuç’t. Tzıxuxer gupşşısit’u zerış’ıçawe yezım xuedew mıgupşşısexer yaem khızerihew wup’ş’enşew yawuç’t. Se f’ıwe sotzıxuijır. A gupit’mi Adıgexer xett. Awe Adıgem xudew xetxet. Ya lhep’khım zri khınamğesınrat yagupşşıser. Adréxer gupşşıse şşhe zerıwuç’t awe Adıgexer yagupşşıser şşhexuemi şşızerğuetam dé Adıge xuedew zexetxet. Zım amal yiew oxu bzace nağestekhım. De apşşığuem khale tzık’u guere dıdest. Zi wune dış’esım yigupşşısexer zigu yrimıh adré gupım khıdbğurıs wuner zém dinamit khış’adzenure drağawéyınut. Awe yaxet zı Adıge ş’ale yapewuvri yariğaş’akhım Adıge dilhep’kheğuxer yabğurısşş jéri. Mıpxuede şşapxhexer kuedşş.
Awe nobe dkhızdesar apxuedekhım. Di tzıxuxer zepejıjeşş. Zır zır şşhedağexuexınır ya khalenşş. Deepıkhu, Adıgağe, tzıxuğe meş’edıdeşş. Zeşşıguğuijj k’ued ş’ıp’em yaxelhijkhım. Adıge oxum télejjıhxer zekhuedıdeşş. Khapitalist di béxer tzıxum ş’etır ş’afıç’ın naxh oxu yeplhxekhım…
marğuşş vezir savrum
20:15 Blışşhe 03.03.2008