ÇERKES-ÇERKESYA

Çerkes adı diyasporada Kuzey Kafkasyalı halkları diyasporada en zor zamanlarda koruyan bir şemsiye oldu. Kimliğini korumak isteyen, coğrafyalarından koparılan pek çok halk; Çerkesya halkı, Çeçenler, Osetler, Lezgiler… Etnik bir yakınlıktan ziyade kültürel yakınlıktan dolayı daha kalabalık olan Çerkeslerin adı olan Çerkes nitelemesi gönüllü bir kimlik koruma şemsiyesi oldu. Herkes kendi kimliğini korurken kendi özel kimliğini izah etmek için ayrıca enerji harcamak zorunda kalmadı.

Zamanla gelişen şartlardan dolayı Çeçen, Oset, Abhaz gibi kimlikler genel kamuoyunda tanınmaya başlandığı için Çerkes halkının özel kimliğinden ayrışarak kendi kimliklerine enerji harcamaya başladılar. Buraya kadarki süreç normal ve insanidir. Bu arada Çerkes olmayan ve Çerkes adıyla tanınan kimlik sahibi bazı kitleler kendi öz kimlikleri yerine Çerkes adını tamamen kendi kimlikleri yerine koydular. Bu kitleler daha çok kendi kimlikleri bir şekilde asimile olduğu ve hatırladıkları tek fark etiketi Çerkes olduğu için haklı olarak Çerkes adına duygusal yaklaşım gösterdiler.

Çerkesya halkları olan Karaçaylar, Çerkesya Abazaları ise neredeyse birebir Çerkeslerle aynı olan kültürel dokularına rağmen Çerkes etnik kimliğinden ayrı olduklarını vurgulamaya başlamıştır. Bazı odakların bilinçli provakasyonuyla sorun olmayan etnik farklılık vurgulanarak asıl şemsiye olan Çerkesyalılık bilinci sabote edilmiştir. Resme baktığımızda tıpkı Çerkesya’nın suni şekilde ayrıştırılarak Çerkesya halklarının her an karşı karşıya gelmesi için etnik ayrıştırmanın uygulandığı ve düşmanlaştırma propagandalarının uygulandığı politikaların bilinçli bir şekilde diyasporaya ithal edildiğini görüyoruz. Bu propagandaların asıl sebebi Kuzey Kafkasyada en uzun süre tutunmuş ve kadim tutunma becerisi olan halklatdan biri olan Çerkes halkının Çerkesya halklarıyla beraber yeniden Çerkesya’da Çerkesya halklarıyla beraber güç olmasını engellemektir. Mikro bölgelere bölünmüş bir Çerkesya asla güç olamayacaktır. Karaya hapsolmuş Karaçay ülkesi ve doğu batı bağı kopmuş Çerkes devletçikleri, Abhazya’ya bağlanmış Çerkesya Abaza bölgesi tasarıları sadece Çerkesya halkları için felaketin kapılarını açacak havuçlardır.

Çerkes kimliği pratikte diyasporada nasıl bir koruyucu şemsiyeyse Çerkesya siyasi ideolojik şemsiyesi de Çerkesya halkları için koruyucu bir şemsiyedir ve bu şemsiye altına hepimiz girmek zorundayız. Çerkesya ideolojisinde birleşmek Çerkes tahakkümünü kabul etmek değildir. Özgürlüğün üstündeki tahakkümün Rus aklından alınıp Çerkes aklının eline verilmesi değildir. Her türlü zorluğa ve Çerkeslerle düşmanlaştırılmalarına rağmen yeniden vatanları olan Çerkesya’ya dönen Karaçaylar Çerkeslerle en çok empati yapması gereken halktır. Çerkes Karaçay düşmanlığının sebebi ne Karaçaylar ne de Çerkeslerdir. Sebep bölgeyi karmaşayla elde tutmaya dayalı politikadır. Bu politika Çerkeslerin %90’nına vatan kaybettirirken Karaçaylar’a da toplu sürgün ile bedel ödetmiştir. Ayrıca Karaçaylar’a da Çerkeslere uygulanmış her an sizi imha edebiliriz sopası gösterilmiştir. Gelenek ve değerler bakımından zaten çoğu konuda kaynağını kimden almış olursa olsun benzeşmekteyiz. Kimin Çerkesya’ya önceden geldiğinden ziyade o coğrafyada ortaklığımız değerlidir. Eğer etnik köken önemli olsaydı Karaçaylar sürgüne gittikleri topraklarda kalmayı tercih ederdi veya Çerkesya Abazalarından Abhazya’ya yerleşenler oraya tutunmayı başarır ve dönmezdi. Hepimiz aynı coğrafyanın aynı melodisinde yaşamayı içselleştirdik ve önceliğimiz de budur.

Şu an Çerkesya coğrafyasında yaşayan hiç bir halk da düşmanımız değildir. Coğrafyamız olan Çerkesya yeniden özgünlüğüne kavuşmalı ve coğrafyanın sahipleri barış içinde kimsenin kimseye tahakküm kurmadığı bir ülke olarak yeniden kurgulanmalıdır. Komşu tüm coğrafyalarla barış temelli ortaklıklar beslenmelidir. İster Rusya Federasyonu’nun parçası olsun ister müstakil bir devlet olsun Çerkesya her halükarda barış temelli olarak ayağa kaldırılmalıdır. Kim ne derse desin Çerkesya tarihi olarak sinerjik bir federasyondur. Sınırlar vardır ancak sınırları renkler çizmiştir, ve renkler kavga etmez. Renkler aynı beyaz ışığın farklı tonlarıdır.

 

Vezir Marguş

25.04.2026