XABZE VE GÜN
Xabze, insanlık tarihi boyunca halkımızın insanlığından damıtarak oluşturduğu ve zamana göre değişik şekilsel uygulamalara kendini dönüştüren merkezinde ise insan olmanın ve yürekle algılayarak yaşamanın olduğu anlayışımızın toplamıdır. Xabze uygulamadaki değişmez şekilsellik değil özdeki anlayışın zamana uyan halidir.
Özdeki anlayış sabittir sadece ve orda da insan varlığının öze uydukça iyi olduğu düşüncesi vardır. Bu yüzden hiçbir zaman Adıge toplumunda özdeki anlayışla yetişen hiçbir birey inancı, tarzı ne olursa olsun dışlanmamıştır. Her daim herkes ruhunun özgürlüğüyle kendisini inşa etme hazzını tadabilmiştir. Hoş görülmeyen tek durum ise özdeki anlayışa saygı duymayan ve bu anlayışı deforme edebilecek yönelimler olmuştur.
Günümüze baktığımızda, Adıge toplumunda diasporada birkaç on yıl öncesine kadar Xabzenin merkezi anlayışı korunurken son yıllarda yoğunlaşmak üzere ideolojik, dini, şahsi anlayışlar özdeki anlayışın yerine konmaya çalışılmış bu da toplumsal deformasyon ve ayrışmaya neden olmuştur. Birbirine uymayan anlayışlarla hareket eden insanlarımız anlayışlarına uymayan kendi insanımızı birbirine düşman etmiştir. Özümüzde taşıdığımız insan olmanın gücüne ve iyiliğine inanma kavramı yerine benim gibi düşünmeyen kötüdür kavramını besledik. Toplumsal birliktelik refleksimiz bu şekilde yavaşladı ve Adıge toplumu hantal ve hareketsiz bir evreye geçiverdi.
Yeniden refleks gösterip zamana adım uydurarak geleceğe yürümenin tek yolu ideolojik şartlanmışlıklarımızdan sıyrılmak ve insan olmanın iyiliğine ve gücüne inanmanın yeniden merkeze konulmasıdır. Adıge Xabze Adıge insanının insanlık tecrübesi ve bilgeliğidir. Bu tecrübe ve bilgeliğin yeniden hayat bulması gerekmektedir. Somut olan her Xabzenin bu bilgelik ve tecrübe süzgecinden geçip zamana uygun olarak yeniden hayat bulması için çaba harcamalıyız. Xabze, bedenin kendisi değildir, canın bedenle buluşmuş halidir.
Sosyal medya ortamında her birisinin kendisini Çerkes toplumunun geleceğine adamış olduğu söyleminde bulunan insanlarımız arasında ideolojik bir kör döğüş vardır. Benim kadar din düşmanı değilsen iyi Çerkes değilsin, benim kadar dindar değilsen iyi Çerkes değilsin, benim kadar solcu/sağcı değilsen iyi Çerkes değilsin, hükümete düşmansan/düşman değilsen iyi Çerkes değilsin vs mealinde kirli bir kavgamız var maalesef. Herhangi bir anlayışın dar alanına sığmayacak genişlikteki Çerkeslik ise kendisini ifade edemeyen daracık kavramlara sığamamakta, insanlarımız ideolojik bakış açılarıyla Çerkesliği taşıyamamakta, deforme etmektedirler.
İdeolojik yönelimi ve dini anlayışı ne olursa olsun özde Xabzenin temel felsefesini taşıyan her insanımız iyi Çerkes’dir ve toplumumuzun parçasıdır. Xabzenin temel felsefesinde buluşan herkes bu toplumun geleceğinde beraber yürüyecektir. Xabze, bütün alt yaklaşımları Çerkes halkının insanlık tarihi boyunca damıtarak ortaya koyduğu anlayışla yumuşatır ve daha barışçıl hale getirir. Xabze toplumunda dinlerin, ideolojilerin çatışması yoktur. Xabze, bir özgürlük alanıdır. Her türlü mimariyle insanın bina edilebildiği bir anlayıştır. Binalar ise toplum yararınadır ve geleceğe mirastır.
Marğuş Vezir
30.05.16
23:06